Pozarentowe

ORZECZNICTWO DO CELÓW POZARENTOWYCH

  1. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności do celów pozarentowych wydaje Powiatowy/Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
  2. Wniosek o wydanie orzeczenie składa się w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wniosek powinien być rozpatrzony nie później niż w ciągu miesiąca od dnia jego złożenia. W przypadkach bardziej skomplikowanych wniosek powinien być rozpatrzony nie później niż w ciągu 2 miesięcy od daty złożenia  wniosku.
  3. Zespoły orzekają na wniosek:
    • osoby zainteresowanej,
    • przedstawiciela ustawowego tej osoby,
    • przedstawiciela ustawowego dziecka.

    Wniosek można również złożyć za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej – wówczas osoba zainteresowana albo jej przedstawiciel ustawowy musi wyrazić pisemna zgodę na złożenie wniosku w jej imieniu.

    • wymagane druki do wypełnienia oraz zaświadczenia lekarskie można otrzymać w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ( lub na stronie internetowej www.pzon.rybnik.pl ):
    • zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, pod którego opieką znajduje się wnioskodawca (może być lekarz pierwszego kontaktu), zaświadczenie takie ważne jest 30 dni od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek,
    • kserokopie dokumentacji medycznej (historia choroby)umożliwiające ocenę stopnia niepełnosprawności,
    • do wniosku o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień należy dołączyć dokumentację medyczną (kserokopie), kserokopie orzeczenia o inwalidztwie (KIZ) lub niezdolności do pracy (ZUS) oraz inne posiadane dokumenty, mogące mieć wpływ na ustalenie wskazań do ulg i uprawnień. 
    • powiadomienie o terminie posiedzenia składu orzekającego wraz z wezwaniem do stawienia się w Zespole powinno się otrzymać najpóźniej na 2 tygodnie przed terminem posiedzenia. W przypadku braku wezwania do stawiennictwa powiadomienie zawiera wyłącznie termin rozpatrzenia wniosku.
  4. Wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności  rozpatruje co najmniej dwuosobowy skład orzekający, zaś wniosek o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień rozpatruje jednoosobowo lekarz – członek powiatowego zespołu.
  5. Aby wydać orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności,    przewodniczący składu sporządza, na podstawie badania, ocenę stanu zdrowia dziecka    lub osoby dorosłej.
  6. Powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności może wydać orzeczenie o zaliczeniu do:
    • Znacznego stopnia niepełnosprawności: co oznacza osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu, które uniemożliwia danej osobie samodzielne zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych bez pomocy innej osoby (za które uważa się samoobsługę, poruszanie się, komunikację),
    • Umiarkowanego stopnia niepełnosprawności: co oznacza osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolna do pracy albo zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych,
    • Lekkiego stopnia niepełnosprawności: co oznacza osobę o naruszonej sprawności organizmu, która powoduje w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, lub środki techniczne. 
    • Ważne : zaliczenie do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza zatrudnienia danej osoby na otwartym rynku pracy (poza zakładami pracy chronionej). Pracodawca chcący zatrudnić osoby o takim stopniu niepełnosprawności musi przystosować stanowisko pracy do potrzeby osoby niepełnosprawnej i uzyskać pozytywną ocenę Państwowej Inspekcji Pracy.
    • Skrócony tryb orzekania – osoby posiadające ważne orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydane przed 1.01.1998r. lub orzeczenia o niezdolności do pracy, chcąca uzyskać orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień, czy w celu uzyskania legitymacji osoby niepełnosprawnej lub karty parkingowej przysługujących osobom niepełnosprawnym z tytułu określonych przyczyn niepełnosprawności, winna złożyć stosowny wniosek do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Zespół ma wtedy prawo żądać od właściwych organów rentowych udostępnienia kopii orzeczeń. Od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego w trybie uproszczonym, nie przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, można jedynie zaskarżyć samą procedurę jego wydania do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  7. Zespoły powiatowe orzekają o stopniu niepełnosprawności na stałe lub na czas określony. Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, ale jest to okres nie dłuższy niż do ukończenia przez nie 16 roku życia. Po tym czasie dziecko może uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wskazania do ulg i uprawnień – w orzeczeniu powiatowego zespołu poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
    • odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby,
    • szkolenia, w tym specjalistycznego,
    • zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej,
    • uczestnictwa w warsztacie terapii zajęciowej,
    • konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby,
    • korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,
    • konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
    • konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji,
    • spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym.
  8. Niepełnosprawność dzieci do 16 roku życia- zalicza się je do osób niepełnosprawnych    wówczas, gdy mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, miesięcy powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.
  9. Osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności bądź stopniu   niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem o wydanie orzeczenia z ponownym ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. W przypadku, gdy załączona dokumentacja medyczna oraz badanie osoby, która złożyła ponowny wniosek nie wskazują na zmianę stanu zdrowia, skład orzekający wydaje orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
  10. Odwołanie od orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności    przysługuje do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Od orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem organu, który wydał orzeczenie, tj. wojewódzkiego zespołu. Postępowanie w sprawach odwołań jest wolne od kosztów i opłat sądowych.

 

LEGITYMACJA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ


Orzeczenie o przyznaniu któregoś ze stopni niepełnosprawności jest podstawą do korzystania z ulg i uprawnień przysługujących osobie niepełnosprawnej. Potwierdzeniem posiadania orzeczenia jest legitymacja osoby niepełnosprawnej. Wniosek o wydanie legitymacji osoba zainteresowana składa we właściwym dla jej miejsca zamieszkania powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Druk wniosku udostępnia zespół (lub można go pobrać na stronie www.pzon.rybnik.pl).

 

Na wniosek osoby, która uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub przedstawiciela ustawowego dziecka w legitymacji wpisuje się symbol przyczyny niepełnosprawności, jeśli może to ułatwić danej osobie korzystanie z należnych ulg i uprawnień.


Podstawy prawne:

 

1. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2008, Nr 237, poz. 1652) wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 1997, Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) tekst jednolity z 2011r. z późn. zm.

2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r.  w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U.  2003, Nr 139, poz. 1328),3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia  (Dz. U. 2002, Nr 17, poz. 162),